تبلیغات
تکنولوژی در خدمت بشریت، روانشناسانه زندگی کردن - خودپردازها
 
تکنولوژی در خدمت بشریت، روانشناسانه زندگی کردن
پیشرفت ، توسعه ، عدالت ، آزادی ، صلح و دوستی
درباره وبلاگ


با سلام
عباس حمیدیان
متولد 1367 لیسانس کامپیوتر
شغل آزاد
آدرس ایمیل abs.hamidian@gmail.com

مدیر وبلاگ : عباس حمیدیان
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
مقدمه:
خودپَرداز که گاه زودپرداز، عابربانک و آنی بانک هم نامیده شده دستگاهی الکترونیکی است که به مشتریان بانک این امکان را می‌دهد تا در هر زمان دلخواه به‌وسیلهٔ قراردادن کارت خاصی در دستگاه و وارد کردن یک گذرواژه از حساب خود پول دریافت کرده یا تراز حساب بانکی خود را وارسی کنند بدون اینکه نیاز به شمارشگر انسانی باشد. بسیاری از خودپردازها نیز به امکان واریز پول یا چک، جابجایی پول میان حساب‌های بانکی و حتی خرید تمبر را برای مشتریان فراهم می‌کنند.

تاریخچه:
داستان نخستین خود پرداز بانكی
این روزها تقریبا 40سال از خدمت‌گزاری اولین دستگاه خودپرداز (ATM) به بشر میگذرد. دستگاهی كه به طور مسلم در آغاز نه ریخت و قواره‌ای اینچنین داشته و نه مكانیسمی امروزی. اما بی شك مهمترین انگیزه اختراع چنین ابزاری كاهش رودرویی با كارمند باجه‌نشین بوده است. سهولت دستیابی به پول نقد آن هم بدون ارائه هر گونه مشخصات فردی و یا سوال و جواب اضافی نیز شاید بهانه دیگری از این دست بوده. (اگر چه امروزه به ویژه در كشور ما خرابی و كارایی اندك این دستگاه گاهی اوقات مشتری را مجبور می سازد كه دوباره راهی باجه‌های شلوغ شود.) جان شفرد بارون John Shepherd-Barron) 82)ساله انگلیسی نزدیك به چهل سال پیش در سال 1967 موفق شد اولین دستگاه خودپرداز (ATM) را اختراع كند. او كه در زیر دوش حمام بیشتر به ساخت دستگاهی فكر میكرد كه بتوان شكلات‌های كاكائویی را مستقیما از آن تحویل گرفت سرانجام فكر خود را به این معطوف داشت كه كاش بتوان دستگاهی ساخت كه آدمی پول خود را در انگلستان و یا سراسر دنیا از آن بیرون كشد.بارون با ساخت این دستگاه خیلی زود توانست نظر مدیر عامل بانك انگلیسی Barclays را به خود جلب كند و بلافاصله قرارداد ساخت و نصب اولین مدل‌های این خودپرداز را برای شعب بانك مذكور منعقد سازد.به این ترتیب اولین خودپرداز جهان در شعبه بانك انگلیسی Barclays در خیابان Enfield واقع در شمال شهر لندن نصب شد. آن زمان شفرد بارون مشغول كار در شركت چاپ DelaRue بود. اولین كسی كه از این دستگاه پول نقد بیرون كشید از كاركنان یك شبكه تلویزیونی بود. وی Reg Varney نام داشت. طرز كار اولین خودپردازها برای كار با دستگاه‌های خودپرداز، كارت پلاستیكی به شیوه امروزی وجود نداشت در عوض در استفاده از ماشین خودپرداز ساخت شفرد بارون باید از یك برگ چك كه با كربن 14 (نوعی ماده اشباع شده با مواد ملایم رادیواكتیو) آغشه شده بود، بهره میگرفت.دستگاه پس از شناسایی برگه چك عدد رمز مربوطه را تطبیق میداد. بارون اگرچه تماس دست با این چك‌ها را خالی از نگرانیهای بهداشتی نمیدانست اما معتقد بود كه یك فرد حداقل باید 136هزار از این چك‌ها را بخورد تا تاثیری بر سلامتش داشته باشد. این ماشین در هر بار (تراكنش) حداكثر 10 پوند پول نقد میپرداخت.

چگونگی کار دستگاه خودپرداز                                              
 
در این مطلب آموزشی ما به بررسی چگونگی کار دستگاه خودپرداز برای دسترسی به پول شما از طریق اتصال به شبکه پرداخته ایم.

ATM ها چگونه کار می کنند؟
ATM نمونه یک ترمینال داده با دو قسمت ورودی و چهار قسمت خروجی می باشد.مانند ذیگر ترمینال های داده ، ATM با استفاده رابط های ارتباطی به پردازشگر میزبان(host processor) متصل می شود. پردازشگر میزبان(host processor) مانند یک ارائه کننده خدمات اینترنت (ISP) می باشدکه از طریق درگاه های مختلف به تمامی شبکه های مختلف ATM متصل می باشد.
 
بعضی از پردازشگر میزبان(host processor) می توانند از خطوط اختصاصی و اتصالات تلفنی پشتیبانی نمایند. دستگاهایی که یا خطوط اختصاصی کار میکنند مستقیما از طریق 4 سیم ، نقطه به نقطه و خط تلفن مخصوص به پردازشگر میزبان(host processor) متصل می شوند. ATM هایی که با خطوط تلفن کار میکنند با استفاده از یک مودم و خط تلفن عادی آزاد یا یک مرکز خدمات اینترنت به پردازشگر میزبان(host processor) متصل می شوند.
دستگاهها با خطوط اختصاصی برای محیط هایی است که مراجعه دستگاه بسیار زیاد است و کار باید سریع انجام شود و دستگاههای با خط تلفن برای تجارتهای کوچک در فروشگاه ها اغلب به کار می رود. هزینه اولیه برای دستگاه تلفنی برابر نصف هزینه برای دستگاه با خطوط اختصاصی می باشد. هزینه عملیات به صورت تلفن فقط قسمت کسری هزینه خط اختصاصی می شود.
پردازشگر میزبان(host processor) ممکن است متعلق به یک بانک خاص باشد و در همان بانک باشد که برای امور مالی مشتریان خود در نظر گرفته شده و به شبکه دیگر بانک ها و شعبه ها متصل نیست.

قسمت‌های دستگاه خود پرداز
شاید شما یکی از میلیون ها نفری هستید که از دستگاه های خود پرداز استفاده می کنید. پس میدانید که خود پرداز 2 قسمت ورودی دارد:

- کارت خوان (Card reader) : کارت خوان اطلاعات حساب شما را از طریق قسمت مغناطیسی کارت اعتباری می خواند. پردازشگر اصلی با استفاده از این اطلاعات قادر به تراکنش از حساب بانکی شما می باشد.

- صفجه کلید (Keypad) : صفحه کلید اطلاعات مورد نیاز برای تراکنش را از صاحب کارت دریافت می کند. همچنین دستورات کاربر را برای دریافت مانده حساب و تغییر رمز را اجرا می کند. برای تراکنش نیاز به PIN می باشد که توسط صفحه کلید دریافت می شود.
 
همچنین دستگاه خودپرداز 4 قسمت خروجی دارد :
- بلندگو (Speaker) : بلندگو این امکان را میسر میکند که شما را از دریافت وجه و کارت آگاه میکند و با فشار هر کلید یک بوق می زند.
- صفحه نمایش (Display screen): صفحه نمایش دستورالعمل ها و عملیات تراکنش را نمایش می دهد. اغلب صفحه نمایش دستگاه هایی که از خطوط پر سرعت استفاده می کنند ها تک رنگ یا رنگی(CRT) می باشند. دستگاه هایی که از خطوط تلفن استفاده میکنند اغلب از صفحه نمایش تک رنگ با رنگی(LCD) استفاده می کنند.
- چاپگر رسید (Receipt printer) : چاپگر رسید این امکان را میسر میکند که رسید عملیات تراکنش را برای شما چاپ کند.
- توزیع کننده وجه (Cash dispenser):قلب یک دستگاه خود پرداز امن مکانیزم توزیع وجه است. این قسمت اغلب در پایین دستگاه خودپرداز قرار دارد.

تشخیص اسکناس ها
مکانیزم نوزیع وجه توسط چشم الکترونیکی است که تعداد پولهایی که در خروجی توزیع شده اند را مشخص میکند. تعداد پولها و دیگر اطلاعات وابسته به صورت دوره ای چاپ می شوند و یک کپی برای مدت 2 سال نگه داری می شود.هر زمانی دارنده کارت در مورد تراکنش خود چون و چرایی داشته باشد. او از نتیجه چاپی وقایع ثبت شده برای دیدن سوال میکند و سپس با پردازشگر میزبان(host processor) تماس میگیرد. اما این کار امکان پذیر نیست
 که وقایع ثبت شده چاپی در اختیار او قرار بگیرد برای همین دارنده کارت باید به بانک مراجعه کند و فرم مربوطه زا تکمیل و برای پردازشگر میزبان(host
 processor) فاکس نماید تا پردازشگر میزبان(host processor) آن را بررسی کند و چون و چرا دارنده کارت را بر طرف نماید.

در کنار چشم الکترونیکی برای شمردن پول ، مکانیزم توزیع وجه از سنسور که از شیوه تشخیص کلفتی پول استفاده میکند. اگر دو تا از پول
به هم چسبیده باشد وقتی دستگاه شروع به توزیع پول به دارنده کارت نماید. دو پول به هم چسبیده به محفظه برگشت داده شده ها(reject bin) ارجاع داده می شود. این اتفاق برای پولهای تا خورده ، پاره و فرسوده نیز می افتد. 
 
تعداد پولهای برگشت خورده ثبت می شود تا دستگاه از کیفیت پولهای داخل دستگاه اگه شود. اگر تعداد پو.لهای برگشت خورده خیلی بالا باشد دستگاه متوجه می شود که مشکلی در قسمت توزیع پول وجود دارد. 

این ATM برای نابینایان یا کسانی که مشکل بینایی دارند در بعضی خودپردازها از خط بریل استفاده می شود.

واریز وجه
زمانی که دارنده کارت یک تراکنش با ATM انجام میدهد باید یک سری اطلاعات ضروری را توسط کارت خوان و صفحه کلید به دستگاه بدهد. ATM اطلاعات را به پردازشگر میزبان(host processor) می فرستد ، تراکنش به بانک دارنده کارت یا موسسه صادر کننده کارت ارسال می شود تا انجام بشود. اگر دارنده کارت درخواست پول بکند ، پردازشگر میزبان(host processor) پول الکترونیکی را از حساب مشتری در بانک برداشته و به او می دهد. یکبار که پول از حساب مشتری توسط پردازشگر میزبان(host processor) منتقل می شود ، پردازشگر یک کد موافقت به ATM ارسال می کند که مجوز پرداخت وجه را به دستگاه می دهد. سپس پردازش ACH(کارمزد پرداخت وجه) دارنده کارت در روز بعد کاری انجام 
می شود. 
ATMهای دارای قدرت زیاد قادر به دسترسی به هر بانکی هستند. همچنین تعداد زیادی ATM برای تجار پشتیبانی می شود.بنابراین وقتی شما درخواست پول می کنید ، پول به صورت الکترونیکی از حساب شما از بانک به حساب تاجر وارد می شود.

اسکیمینگ:
کارت اسکیمینگ چیست و چگونه باید با آن مقابله کرد؟ 
با رونق و گسترش بانکداری الکترونیک و پرداخت الکترونیک، کلاهبرداری به شکل‌های مختلف در این حوزه نیز از مواردی است که همگام با این صنعت در حال گسترش است. کلاهبرداری با استفاده از دسترسی به شماره کارت و کپی کردن از روی کارت‌های بانکی افراد نیز به یک مساله تبدیل شده که در چند سال اخیر نیز رشد چشم گیری داشته است
این نوع کلاهبردای که در اصطلاح بانکی و فنی Card Skimming گفته می‌شود به معنای کپی برداری غیر قانونی از اطلاعات کارت‌های بانکی افراد است. کلاهبرداران بعد از دریافت اطلاعات کارت فرد با استفاده از خواندن اطلاعات نوار مغناطیسی که در پشت کارت بانکی قرار
دارد، اقدام به تهیه کپی از کارت بانکی نموده و از آن در تراکنش‌های بانکی استفاده می‌نمایند. مجرم این اطلاعات را هنگام مراجعه کاربر به دستگاه خودپرداز بدون اینکه فرد متوجه شود از او سرقت می‌کند. مجرم به کمک یک اسکیمر که روی ورودی کارت دستگاه قرار گرفته اطلاعات کارت را می
خواند و توسط دوربین 
کوچکی که بالای دستگاه خودپرداز نصب کرده است رمز فرد را سرقت می‌کند و سپس اقدام به کپی کردن کارت وی می‌کند.
 نمونه یک ابزار اسکیمینگ که توسط مجرم روی دستگاه خودپرداز نصب می‌شود

 
در بعضی موارد حتی دوربین هم برای خواندن رمز فرد استفاده نمی‌شود. در عوض از یک کیبرد جعلی روی کیبورد اصلی استفاده می‌شود که ترتیب فشردن کلیدها را ذخیره  می‌کند.


راه‌های مقابله با Card Skimming
برای جلوگیری از این نوع کلاهبرداری و تخلف، یک قطعه پلاستیک در دریچه ورود کارت دستگاه‌های خودپرداز قرار داده می‌شود. شکل این قطعه پلاستیکی به نوعی است که جلوی این نوع کلاهبرداری را می گیرد و در عین حال از سهولت در کاربری خودپرداز، نمی‌کاهد. این قطعه با استفاده از استانداردهای امنیتی و برای پوشش امنیتی ساخته شده است و در صورتی که هر نوع دستکاری در دریچه کارت خوان به وجود آید و یا اینکه دریچه تحت فشار فیزیکی قرار گیرد، دستگاه خودپرداز ازحالت سرویس دهی خارج می‌گردد
این قطعه در دریچه کارتخوان دستگاه خودپرداز نصب شده و محفظه ورود کارت را پایش می‌کند و هر نوع ورود غیر مجاز و موارد این چنینی را کنترل می‌نماید.
 
نمونه دیگری از اسکیمر که توسط مجرم روی دستگاه نصب شده است و بسیار شبیه قسمتی از خود دستگاه است. همانطور که می‌بینید تشخیص آن کار آسانی نیست

باید توجه نمود که کار تمامی اسکیمرهای ساخته شده، خواندن اطلاعات کارت و نصب دوربین جهت دیدن رمز افراد است و چون اطلاعات کارت توسط یک هد مغناطیسی خوانده می شود، بهترین روش مغشوش نمودن آن اطلاعات مغناطیسی است که برای ساخت یک کارت کپی توسط سارق، استخراج می شود پس تجهیز دستگاه‌های خودپرداز به آن Anti Skimmer یکی از راهکارهای موجود می‌باشد. 
در برخی روش‌ها نیز سعی در جلوگیری از امکان نصب اسکیمر در دستگاه مورد نظر می باشد که این نوع از تجهیزات Anti Fraud نامیده می شوند
در روش‌های پیشرفته آنتی اسکیمینگ که مورد استاندارد اروپا نیز می‌باشد ضمن نصب حسگرهای لازم جهت جلوگیری از نصب اسکیمرهایی با تکنولوژی متفاوت، تجهیزات پیشرفته دیگری نصب می‌شود که دقیقاً درزمان نمونه برداری اطلاعات کارت، وارد عمل شده و با ایجاد سینگال التراسونیک در مکان مورد نظر، عملاً مانع استخراج اطلاعات بصورت سالم دراسکیمر می‌شود، ضمن اینکه به دستگاه و مکانیزم عملیاتی آن آسیبی وارد نمی‌کند و پس از اتمام عملیات در کارت خوان، مجدداً در زمان خروج کارت، دستگاه فعال گردیده و مانع استخراج اطلاعات می‌گردد.

دستگاه خودپرداز در زبانهای دیگر
برای خودپرداز در زبانهای گوناگون واژه‌های گوناگونی بکار می‌رود که برخی از آنها در زیر می‌آید:
انگلیسی امریکا: (Automated Teller Machine (ATM (معنی: بانکدار خودکار) 
در شرق امریکا: MAC machine یا (MAC (Money Access Center (معنی: مرکز دسترسی به پول) 
انگلیسی کانادا: (Automated Banking Machine (ABM (معنی: دستگاه خودکار بانکی) 
در برخی زبانهای اروپایی Bancomat یا Bankomat (دستگاه خودکار بانک) 
در اسپانیایی Cajero Automático (دستگاه خودکار نقد کردن) 
در انگلستان Cashpoint و Cashmachine (نقدگاه) 
, آلمانی Geldautomat (معنی: دستگاه خودکارِ پول) 
در نروژ Minibank (معنی: بانک کوچک) 
در هلند Pin Automaat (معنی: دستگاه خودکار پول کشیدن) 
در سوئیس Postomat (معنی: دستگاه خودکار بانکی به نام سوئیس پست).

هشدار به کاربران درباره کار با ATM
دستور العمل انتخاب PIN:
خیلی از بانکها پیشنهاد میکنند که یک کد شخصی(PIN) انتخاب کنید. 
- PIN خود را جایی یادداشت نکنید. اگر شما آن را یادداشت کردید آن را در جیب یا کیف پول نگذارید.
- PIN خود را به صورتی انتخاب نمایید که به راحتی به یاد بگذارید ، اما دیگران نتوانند آن را از مشخصات شخصی شمت تشخیص بدهند.
- از انتخاب شماره شناسنامه ، تاریخ تولد ، پلاک خانه و شماره تلفن خودداری نمایید.
همچنین برای استفاده از دستگاه های خودپرداز موارد زیر را نیز توصیه می کنند:
- کارت خود را در جیب یا کیف پولی بگذارید. دقت کنید که کارت خراشیده یا خم نشود.
- بعد از بیرون آمدن کارت به سرعت کارت را از دستگاه خارج کنید و طوری ایستاده باشید که کسی نتواند کارت را از دستگاه بردارد و فرار کند.
- هنگام وارد کردن PIN مستقیما جلوی دستگاه باشید تا کسانی که منتظر هستند که از دستگاه خودپرداز استفاده کنند نتوانند رمز شما را متوجه بشوند.
- بعد از تراکنش ، رسید ، پول و کارت را بگیرید و از آنجا دور شوید. هرگز در جلوی دستگاه مشغول به شمردن پول خود نشوید.
- اگر شما از ATM ای استفاده می کنید که برای خودرو درست شده اند ، خودرو را نزدیک دستگاه درهای خودرو خود را حتما قفل کرده باشید.
- برای دریافت پول از خود پرداز خودرو خود را رها نکنید. حتما کلیک را برداشته و تمامی درهای خودرو را قفل نمایید.
- اگر احساس خطر کردی سریعا تراکنش را لغو کنید و به سرعت خودپرداز را ترک کنید. به بانک خود بروید و آنها را آگاه کنید که تراکنش را لغو کرده اید و به بانک هشدار بدهید که فرد مشکوکی نزدیک خودپرداز بوده است.
بعضی از متولیان فروشگاه خود را در هنگام شب تعطیل می کنند. توصیه اکید می شود که پولهای موجود در خودپرداز را از آن خارج نمایند.

این موضوع مهم است که در شب از خودپردازها در محلهای روشن استفاده نمایید.
به دلایل امنیتی در شب از خودپردازهایی استفاده کنید که در محل های عمومی کاملا روشن قرار داشته باشند. طبق قوانین فقط 4 رقم آخر کارت در رسید تراکنش چاپ می شود بنابراین وقتی رسیدی را فروشنده دریافت کرد. شماره حساب شما به صورت مخفی می باشد. هر چند که شما باید در هنگام وارد کردن PIN از دیده شدن رمزتان توسط دوربین های امنیتی و کارکنان فروشگاه جلوگیری نمایید. اگر شما از PIN خود محافظت کنید عملا از حساب خود محافظت نموده اید.
 
شماره PIN شما بایید به راحتی قابل یاد سپاری باشد و به راحتی برای سارقان قابل حدس زدن نباشد.
در هنگام کار با خود پرداز ها باید به وسایل و اشیا اطراف آن مثل جعبه تبلیغاتی دقت نمود چون امکان وجود دوربین در آنها زیاد است.
     
نتیجه گیری:
محاسن:
مدیریت زمان بهتر-عدم مراجعه حضوری به بانک –نداشتن محدودیت زمانی برای انجام عملیات بانکی
معایب:
احتمال سو استفاده و کلاهبرداری از طریق نصب اسکیمر-عدم آگاهی وسهل انگاری کاربران-عدم پشتیبانی قضایی در ساعات غیر اداری و روزهای تعطیل
لذا استفاده از دستگاههای ATM با رعایت اصول امنیتی از سوی کاربران و متولیان آن می تواند بسیار مثمر ثمر باشد


گردآوری و ارسال: مهندس مرتضی عباسی 

منابع:  www.dociran.com و  Way2pay.ir       


 




نوع مطلب : تاریخی، عمومی، مطالب خواندنی، مقاله تخصصی، گوناگون، علمی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
1393/05/4
عباس حمیدیان
1396/07/2 00:54
After looking at a handful of the articles on your site, I really like your way of writing a blog.

I book marked it to my bookmark webpage list and will be checking back soon. Please check out my website as well and let me
know how you feel.
1396/04/6 08:07
Nice blog here! Additionally your web site a lot up very fast!
What web host are you the usage of? Can I
am getting your affiliate link in your host? I wish my website loaded up as quickly
as yours lol
1396/01/25 09:06
Fabulous, what a blog it is! This blog presents useful information to us, keep it up.
1396/01/19 14:17
This is my first time go to see at here and i am in fact happy to
read all at one place.
1396/01/19 13:26
Thanks for a marvelous posting! I seriously enjoyed reading
it, you're a great author.I will make sure to bookmark your
blog and will come back later on. I want to encourage yourself to continue your great work,
have a nice weekend!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر